Sto godina od rođenja Johanesa Vajdenhajma

Povodom sto godina od rođenja Johanesa Vajdenhajma, sinoć je u  Gradskom muzeju u Vrbasu, u okviru Manifestacije Muzeji za 10, održano predavanje posvećeno ovom nemačkom piscu, koji je sinonim za pripovedanje o vrbaskoj prošlosti, kako je rekao Boro Vojinović, istoričar ovdašnjeg Muzeja.

Predavač i gost profesor Ivica Leovac  sa zadarskog Sveučilišta, saopštio je niz malo poznatih i važnih detalja iz života ovog pisca i našeg nekadašnjeg sugrađanina.Johanesa Vajdenhajma što  je jedan od pseudonima koje je koristio kao pisac,a koristio ih je više, kao na primer  i pseudonim Anatal Kovač, a zapravo je  Ladislaus Johanes Jakob Šmid, rođen 25.aprila, u Bačkoj Topoli, a umro je  osmog juna 2002. godine.

Prvi put je bio pozvan u Beograd 1966. godine na skup književnika, kao prevodilac gde je  saopštio da da je podunavski Švaba i da govori srpski jezik, kaže Leovac, dodajući da je bio pisac, prevodilac, polarizovan u svojim idejama, po svojim delima i da je prešao put od pripadanika SS grupa do antifašiste i levičara.

“Bio je osporavan kao pisac Nemačkoj zbog  svojih ideja koje je saopštavao, ne samo u knjigama koje je pisao nego i novinama u kojima je radio i uređivao, govoreći da su podunavske Švabe pobegle,a ne proterane, što je izazivalo revolt kod njegovih sunarodnika”, kaže profesor Leovac.

Objavio je 33 dela, od toga deset romana i osim toga što se bavio Vrbasom i pisanjem o njemu, u svojim delima je na neki način stvorio nekakav poseban panonski identitet pišući o narodima koji su živeli na ovim prostorima. Posle pada Berlinskog zida 1989. godine, nastaje veće interesovanje za njegova književna dela i ovde i u Nemačkoj, mada  ni danas nije dovoljno poznat pisac u Nemačkoj. Prva novela koju je napisao nosi naziv “Čast slabog”, drugu Vilijamovi ispiti iz nemačkog jezika, tu su i romani Kale Megdan. Turski očenaš u kome se radnja odvija u Mareziju, Sastajalište sa one strane krivnje i drugi. Inače Johanes Vajdenhajm je rođen u Bačkoj Topoli, a obeležavanje stogodišnjice njegovog rođenja inicirao je Muzej iz Bačkej Topole.